|
Carmeuse
Ostrava Tank + Valf Merkezi |
İnertizasyon nedir.
İnertizasyon
sistemi veya inert sistemi olarak belirttiğimiz ekipmanlarımız, patlama
ve yanma risklerine karşı önleyici, ihtiyati tedbir alma olarak
tanımlanabilir.
Alman
VDI 2263, PEDve CEN TR 15281 gibi birçok
kılavuz, yönetmelik ve kararnamelere uygun olarak, potansiyel tehlike
oluşturacak ortamların önlenmesidir.
Bir başka deyişle, inertizasyon
sistemleri yangın söndürme ekipmanları gibi koruyucu değil,
önleyici sistemlerdir. |
|
CO, O2, veya
sıcaklık alarmları geldiğinde inertizasyon, proses kontrol sistemi
tarafındani otomatik olarak tetiklenir.
Bu nedenle CO, O2 ve sıcaklık
seviyelerinin
sürekli ve doğru olarak ölçülmesi
esastır.
Oksijen ve
karbon monoksit seviyeleri genel olarak, kömür değirmeni "girişi"
sıcak hava akış hattında, değirmen filtresi "çıkışı" temiz
hava hattında ve silo tavanlarında (silo çatılarında) ölçülmelidir.
Silolarda ise
mutlaka CO seviyeleri takip edilmelidir.
|
Carmeuse Ostrava Tank |
|
Inertgaseinspeisung CO2 inert gaz besleme PLC
ekranı HC Akcansa. |
Kömür öğütme
sisteminde, normal şartlarda, inertizasyon işlemi yani durağanlaştırma,
fırından, klinker soğutucudan vb gelen, "oksijen içermeyen" abgaz ile
sağlanır.
Bu gazlar
silolar, bunkerler, değirmen, filtre vb yerlere pompalanır.
Amaç (LOC,
Limiting Oxygen Concentration) oksijen konsantrasyonunu sınırlamak,
belirli bir seviyede kalmasını sağlamak, patlama oluşması için gerekli
oksijen sınırlarının altında çalışmaktır.
|
|
İzin verilen maksimum oksijen
konsantrasyonu, LOC değerinin yaklaşık %2-3 altındadır.
LOC değeri kömür cinslerine
göre değişebilir.
Örnek olarak, linyit
kömüründe %12, antrasitte %14 olarak alınabilir, ancak bir uzman
tarafından belirlenmelidir.
|
|
 |
CO 2
standart yoğunluğu 1.977 kg/m³ (havadan 1.5 kat daha yoğun) olup
yaklaşık olarak 2kg sıvı CO2
= 1m³ inert gaz oluşturmaktadır..
Güvenilir inertizasyonun sağlanması için
sistemi oluşturan bileşenlerin boş olan hacimlerinin 1:1 oranında
inert gaz ile doldurulması gereklidir.
Sadece bu şekilde oksijen seviyesi LOC
değerlerinin altında tutulabilir ve patlama oluşması imkansız hale
gelir. |
|
Bazen sisteme yanar halde
kömür girebilmekte ve içten içe yanmalara neden olmaktadır. Bunların
söndürülmesi için oksijen miktarının %2-3 den fazla olmaması
gerekmektedir.
Bu durumda, başlangıçtaki
oksijen seviyesine bağlı olarak, 3-4 devir yapılarak gerekli atmosfer
değerleri sağlanır.
Ana kural her bir döngüde
oksijen oranının yarı yarıya azaltılmasıdır |
 |
|
Filtre nozul
bağlantısı |
Yukarıda anlatılan
inertizasyon metodu "basınçla temizleme" esasına göre yapılmaktadır ve
inert gazın, temizlenecek olan bölgeye mümkün olan en yüksek hızla
gönderilmesini gerektirmektedir
Ancak yüksek giriş momenti
sayesinde oluşturulan güçlü türbülans ile gazlar birbirine tam olarak
karışabilirler.
|
|
Bu yüksek hızın
sağlanabilmesi ancak özel nozullar ile inert gaz basıncının, valf
merkezi sayesinde kombine edilmesi ile mümkündür.
Nozulların miktarı ve
büyüklükleri ekipmanların geometrik hacimlerine bağlı olarak belirlenir.
|
Loesche kömür
değirmeni nozul bağlantısı
|
 |
İnertizasyon sistemini
oluşturan tüm mekanik ve elektrik/elektronik ekipmanların tasarımları ve
yerleşimleri Yara endüstriyel standartlarına uyumlu olarak
yapılmaktadır. |
|
Lafarge, Holcim, Heidelberg
Cement, Cemex, L'hoist, Carmeuse gibi lider çimento ve alçı üretici
firmaları ve Avrupalı kömür değirmeni üreticileri ile birlikte
yapılan çalışmalar sonucunda, aşağıda sunulan inert gaz stoklama
kurallarımız belirlenmiştir. |
 |
 |
1.%25 güvenlik rezervi
kalacak şekilde, inertizasyon yapılacak toplam alan hacminin iki ile üç
katı hacimde inert gaz stokunun bulunması
2.İhtiyaç duyulan
maksimum gaz hacminin en fazla bir saat içinde sağlanması. |
|
Yüksek basınçlı CO 2
stoklama tankının ayar düzeni
aslında bir "kara kutu" gibi çalışmaktadır.
Tankın çalışma basıncı 40 ve 70 bar
arasındadır ve tüm gerekli fonksiyonları 2 adet entegre basınç anahtarı
sayesinde işlemektedir. |
 |
 |
Bu şekilde
sürekli ve yeterli miktarda gaz fazında inert gaz sağlayacak şekilde
hazır olarak bekleyen yüksek basınçlı sistem, herhangi bir alarm
halinde çalışarak, riskli ortamların oluşması önlenmektedir.
|
