Yanma ve patlama özelliklerinin durağan halde tutulması, etkisizleştirilmesi...
1994 yılına kadar Kohlensäurewerk Deutchland GmbH, KWD adı ile çalışan firma,
1994-2003 yılları arasında – Hydrogas
Intertization Systems olarak faaliyet
göstermiş,
2004 yılında Yara firması tarafından satın alınarak, çalışmalarına
devam etmektedir.
Yara firması 1905 yılında kurulmuştur
YARA Indusrial GmbH firmasının inert gazlı akıllı sistemleri ve güvenlik çözümleri :
Güvenliğiniz için bilgi birikimizin uygulanması
Tehlikeli kaynakların tespit edilmesi
Yangınların, parlamaların ve
patlamaların önlenmesi
Risk
altında olan bölgeler, bir başka deyişle; yanma ve patlama
potansiyeli bulunan yerler; yanıcı gaz, buhar, sıvı ve tozların aniden
yanmaya veya patlamaya neden olabilecekleri yerlerdir.
Yangın oluşması için üç koşulun birlikte oluşması ve
kritiki seviyelere ulaşması gereklidir.
1. Oksijen
2. Yanıcı madde
3. Tetik kaynağı (Statik elektrik, kıvılcım veya termal
enerji)
Patlamanın olması için ise, beş elemanın birlikte bulunması gerekmektedir.
1. Oksijen
2. Yanıcı madde
3. Tetik kaynağı
4. Ortamda asılı halde malzeme-toz bulutu
5. Kapalı ortam
Konsantrasyonu ile patlayıcı ortamı oluşturan yanıcı özellikteki toz
partiküllerin; surekli,
sıklıkla veya uzun sürekli
olarak bulundukları bölgeler, Avrupa Birliği, ATEX
(Atmospheres Explosives - Patlayıcı Atmosferler) Kararnamesine göre
Bölge (Zone) 20 olarak tanımlanmaktadır.
ATEX
Zone 20 en çok dikkat edilmesi gereken bölgedir.
Yangın
/ patlama üçgenini oluşturan koşullardan herhangi birisinin
ortadan kaldırılması ile, patlama ya da yangın tehlikesi de ortadan
kalkmış olur.
İş Dünyasında ve endüstrilerde, yanıcı ve patlayıcı özelliği bulunan sıvı, toz
ve gaz malzemelerin stoklama, işleme ve taşınmaları esnasında meydana gelen
hasarlar, sıcak noktaların veya içten içe devam eden yanmaların, aniden parlamaları veya
patlamaları ile meydana gelmektedir.
Örnek olarak;
Öğütülmüş kömür kullanan bir sanayi olan çimento klinkeri üretim tesislerinde,
kömür silolarında, değirmenlerde, filtrelerde, sevk hatlarında meydana gelen
yangın ve patlamalar.
Etkili ve koruyucu bir tedbir olarak, YARA firması, inert gaz prensiplerine
dayalı, teknolojik sistemlerini geliştirmiştir. İnert gazlar, durağan,
reaktivitesi düşük gazlar olup, oksijen konsantrasyonunu kritik
seviyelerin altında tutmak için kullanılmaktadır.
Toz özellikleri ve konsantrasyon
miktarına bağlı kalınmaksızın, oksijen konsantrasyonunun risk limitinin altında
tutulması ile yanma ve patlama riski önlenmektedir. Bu nedenle otamdaki tüm
oksijenin inert gazlarla değiştirilmesine de gerek duyulmamaktadır.
Patlama ve yanmalara karşı güvenlik sağlanması amacı ile, silolarda,
filtrelerde, değirmenlerde ve
bunlar gibi farklı ekipmanlarda kullanılan akıllı sistemlerin sayesinde, inert gazlar, kritik
çalışma koşullarının oluşmasına engel olmakta, patlamalar ve yangınlar
kritik seviyelere ulaşmadan önlenmektedir.
YARA
Karmaşık ihtiyaçlar için geliştirilen güvenlik konsepti.
Kullanılan malzemeler :
Aşağıda belirtilen inert gazların kullanılması tavsiye edilmektedir.
Karbon dioksit,
Nitrojen (azot),
Buhar,
Baca gazları
Soy(asal)-gazlar / argon
İnertizasyon, yanma ve patlama ortamının oluşmasını engelleyen, önleyici
bir yangın ve patlama önleme sistemidir.
Tüm
basınçlı ekipmanlar ve malzemeleri; Evrupa Basınçlı Ekipmanlar
Yönetmeliğinde belirtilen şartları sağlayacak özellikte olmalıdır. PED
97/23/EC.
Spesifik Uygulama Tekniği :
Malzemelerin kendilerine has özellikleri ve mevcut malzeme akış şartlarına göre, işletmeye özel, en uygun malzeme ve güvenilir
çalıştırma yöntemleri
tasarlanırken, tehlikeli malzemelerin taşınma ve stoklanmaları için de en uygun
kontrol teknolojisi kullanılmaktadır.
Etkin güvenlik; potansiyel tehlikelerin kusursuz bir teknik analizi ile
mümkündür.
Bundan sonra, uygulama alanları esas alınarak, iyileştirilen işletme tekniği
için kendine has en uygun inert gaz seçimi yapılır.
Firmamızın sunduğu servisler bir zincirin halkaları gibi, tehlike durumunun
analizinden, ilgili koruma ve önleme ölçütlerinin belirlenmesine kadar devam
etmektedir.
Dünya Çapında Denenmiş, Güven Duyulan Ekipman ve Servis :
Inert gazların kullanımı ile yanıcı ve patlayıcı toz, sıvı ve gaz malzemelerin
ani yanma ve patlamaları etkin bir şekilde önlenirken, oksijene duyarlı
malzemelerin oksitlenmeleri de önlenmektedir.
Kanun, yönetmelik ve standartlara uygunluk
İş kazaları kapsamında sigorta firmaları ile birlikte yapılan calısmalar
sonucunda çıkarılan kanunlar ile, patlayıcı ve yanıcı malzeme kullanan, taşıyan
tarafların kesin olarak uymaları gereken yönetmelik ve güvenlik ile ilgili
yükümlülükleri belirlenmiştir. Bunlar :
Uluslararası seviyede ATEX, buna ek olarak CEN/TR 15281, VDI 2263-2 ve BGV C15
tüzük ve yönergeleridir.
İçten içe yanmalar veya sıcak noktalar
nedeni ile aniden başlayan yangınlar ve patlamalar, sanayi tesislerinde
birçok yerde her an karşılaşılabilecek, pusuda bekleyen bir tehlike
gibidir.
Yanda görülen 600 m³ siloda meydana
gelen toz patlaması sonrası vakum nedeni ile, silo kullanılmayacak hale gelmiştir.
Çeşitli ölçülerde temin edilen öğütülmüş
kömür siloları ile, işletmelerde ekonomik ve problemsiz bir üretim
sağlanmaktadır.
Çimento ve kireç sanayinde 2,200 m³ hacim
kapasiteye kadar olan silolar oldukça revaçtadır.
Öğütülmüş kömür silolarının üretimleri,
yıllar süren tecrübeye dayanmaktadır.
Güvenlik, işlevsellik ve güvenirlilik
gibi konular önemle dikkate alınmalıdır.
(korumalı silolar ile
ilgili detaylı bilgi için resmi tıklayınız)
Gerek İnertizasyon ve gerekse gaz analiz,
sensör bağlantıları direk olarak PLC ye bağlanabilmektedir.
Örneğin; tank basıncı ve dolum seviyesi
sürekli olarak kontrol odasından gözlenebilmektedir.
Tercihe göre tam otomatik olarak, veya
operatör tarafından çalıştırılabilir.
Kurulan sistemler an az 20 yıl çalışacak şekilde dizayn
edilmeli ve malzeme seçimleri buna göre yapılmalıdır.
Ülkemizde ve Dünya çapında
çalışmakta olan 400 den fazla YARA patlama ve yangın önleme sistemi bunun ispatıdır.
İnert gazlı, yüksek basınçlı,
yanma ve patlama koruma sistemlerinde kullanılan malzemeden veya
tasarımdan meydana gelen herhangi bir hata ve arıza nedeni ile sistemin
yavaş, yetersiz tepkiler vermesinin maliyeti çok yüksek olmaktadır.
Bu nedenle, işletmelerin
inertizasyon sistemlerinde en ufak tereddütlerinin bulunmaması
sağlanmalıdır.
Tüplü N2 ve CO2 İnert gazlı
sistem.
(Silindirler/Bataryalı/Paket
Tip)
CO2 Tank
Dolumu
Yangın önleme ve patlama önleme,
söndürme
sistemleri :
Başlıca uygulama alanları
Kimya ve petrokimya sanayi
Boya sanayi
İlaç sanayi
Termik santraller
Gıda sanayi
Çimento sanayi
Kağıt sanayi
Deterjan sanayi
Tutkal ve solvent sanayi
Koruma kapsamı :
İşletmelerde kullanılan ekipman ve sistemler.
(Öğütme, karıştırma, ölçme vb.)
Stoklar.
Taşıma araçları, sevk sistemleri.
Etkin stoklama ve dozajlama anlayışımız; gerekli gaz ihtiyacının
belirlenmesi ve stoklanmasının yanında sisteme özel, sürekli çalışan ve yedek inertizasyon kapasitesi
içermektedir.
Filtreler, silolar, stoklar, nakil hatları, oluklar, değirmen ve diğer öğütme
ekipmanları gibi potansiyel yangın ve patlama riski altında bulunan tüm
ekipman ve bölgeler korunmaktadır.
İnertizasyon esnasında üretim devam etmektedir.
Teknoloji :
İşletmenin ihtiyacına göre teknik planlar hazırlanarak, stok-tank hesapları
yapılır. Standartlara uygun güvenlik ve bağlantı elemanları, ayrıca valf
merkezi, ısı, oksijen ve karbon dioksit izleme ekipmanları belirlenir.
Elektronik Malzemeler :
İşletmeye özel hazırlanan elektronik ekipmanlara, merkezi işlem ünitesi - CPU
kontrollü dozajlama sistemi dahildir. Bu sistem birbirinden bağımsız olarak,
ekipmanın kendisinden veya merkezi kumanda odasından otomatik olarak
çalıştırılabilir.
Ar-Ge
Dünya genelinde çalışmakta olan organizasyonumuzun, gaz uygulamaları ve sistem
geliştirilmesindeki üretim ve teknolojik bilgi birikimi, devamlılığını ve
sürekli gelişimini sağlayan en önemli kalite özelliklerinden biridir.
Gaz tek başına bir önem ifade etmez, bunun yanında, kullanıcıların her zaman
son teknolojilere ve gelişmelere ulaşabilir olması da önemlidir.
Ag-Ge Merkezimizin verdiği destek önemli bir etkendir ve uzmanlaşmış altyapı
sağlamaktadır ve her zaman kullanıcıların teknik ihtiyaçlarına cevap
vermektedir.
Mühendislerümiz ve Ar-Ge elemanlarımız, müşterilerimizin menfaatlerinin artırılması
doğrultusunda sürekli bir çalışma içerisindedirler.
Her müşterimizin ihtiyaçı doğrultusunda tasarlanan ürün ve sistemlerimiz, yüksek
işlevsellik, çekici dizayn ve yüksek verimlilik sağlamaları ile kendisini Dünya
çapında ispat etmiştir.
Türk Çimento Sektöründe
onlarca
yıldır kullanılan
sistemlerimiz,
malzeme ve tasarım
kalitemizin
birer örneğidir.
Sistemlerimiz en az 20 yıl
problemsiz kullanım için tasarlandığından,
bakım ve yedek parça
gereksinimi
yok denecek kadar azdır.
Geniş üretim yelpazemiz ve servislerimizle, işletmelerin ihtiyaçlarına yeterli
ve güvenli çözümleri sunmaktayız.
Sistemlerimiz yıllarca, zor şartlar
altında, güvenle kullanılacak şekilde tasarlanmakta ve üretilmektedir.
Patlama Potansiyeli olan
Atmosferler - (pdf 216 KB)
Güvenlikli,
patlama ve yanma önlemeli silo dizaynları, patlama basıncına dayanıklı
filtreleri, patlama kapakları ile potansiyel yanıcı ve patlayıcı malzeme
siloları konusunda Dünya çapında birçok başarılı referansa sahiptir.
Ülkemizde de çimento sektöründe 400 Ton kapasiteye kadar öğütülmüş toz kömür
silolarımız bulunmaktadır.
Bu "AltmayerBTD
Dizayn" siloları
sayesinde fırın duruşları azalmakta, "yatırımın geri dönüş hızı" yüksek
olmaktadır.
Stoklarda,
silolarda, sevk hatları ve ekipmanlarında, değirmenler gibi malzeme
işleme tesislerinde, potansiyel yanma ve patlamaların, problem
oluşturmadan, üretim esnasında, önleme sistemleridir. Stok ve üretim
kapasiteniz ne denli büyük olursa olsun, kesin güvenlik sağlanmalıdır.
Potansiyel yangın ve patlama risklerinin durağan halde tutulması; "Yara"
inertizasyon sistemleri ile, Yurdumuzda ve Dünya çapında tereddütsüz
sağlanmaktadır.
Dünya genelinde
yüzlerce referans başarımızın ispatıdır.
Gerçek bir YANGIN
ve PATLAMA önleme sistemi :
İnertizasyon sistemidir.
Yangın Söndürme ekipmanı değildir.
Azot gaz tüpleri yeşil renktedir.
CO2 gaz tüpleri gri
renktedir.
CO2 yangın söndürme tüpleri kırmızı
renktedir. Silindir içinde dibe kadar uzanan bir tüp vardır ve
tüpten çıkan CO2 sıvı haldedir.
ENIGA - Avrupa
Endüstriyel Gazlar Kurumu raporu :
CO2 nin inertizasyon (yangın ve patlama önleme) amacı ile
kullanılmasında statik
elektrik yaratma riskleri
Avrupa Endüstriyel Gazlar
Kurumu’nun yaptığı açıklamalarda; İnertizasyon amacı ile CO2
kullanılması esnasında, iş güvenliği birimlerine ulaşan birçok raporda,
içinde öğütülmüş kömür gibi yanma özelliği olan malzemelerin bulunduğu
ekipmanlar ve stok tanklarında patlamalar nedeni ile birçok ölümcül iş
kazalarının meydana geldiği belirtilmektedir.
Bu şekilde meydana gelen bazı
kazalar aşağıda belirtilmektedir.
2 denizci itfaiyeci, portatif
CO2
yangın söndürme tüpü ile 18.9 m³
hacmindeki jet yakıt tankına inertizasyon yaparken meydana gelen patlamada,
hayatını kaybetti.
Alva Cape adındaki tankerde,
nafta silolarını CO2
yangın söndürmetüpleri ile inertize
etmeye çalışırken meydana gelen kazada 4 kişi hayatını kaybetti.
Bitburg, Almanya’da 5000 m³ jet yakıt tankına yeni kurulan CO2 yangın-söndürme sisteminin
gösterisi esnasında meydana gelen patlamada, izleyicilerden 29 kişi hayatını
kaybetti.
Bu olayları takiben yapılan
incelemelerden sonra, CO2 tüplerinden
silolara bağlanan boru hattının uç noktalarında, inertizasyon esnasında,
onlarca kV statik enerji üretildiği ve bu noktalarda biriktiği tespit
edilmiştir.
Bu tür bir voltaj, içinde yanıcı
malzeme bulunan kapalı bir hacimde, kıvılcım oluşturarak, bir tetik kaynağı
haline gelmektedir.
Sıvı CO2 5 bardan daha düşük değere genleştiğinde, bunun sonucu olarak
küçük katı parçacıklar formuna, katı CO2 ye (kuru buz) dönüşür. Boru içinde birlikte akmakta olan iki faz,
katı ve gaz partikülleri birbiri ve boru iç yüzeyi ile sürtüşerek statik
elektrik üretirler.
Meydana gelen kuru buz sayesinde boru hattı bloke olarak CO2
nin risk altındaki bölgeye gitmesi engellenebilir ve ayrıca erime esnasında
100 bar basınç oluşarak tesisata zarar verebilir.
Bu statik enerji, boru hattının
sonunda ve genellikle valfler ve nozullarda, topraklanmamış noktalarda
birikirler.
Büyüklüklerin 50 – 180 kV/m
değerlerine ulaştıkları deneylerle tespit edilmiştir.
Aynı şekilde, kuru buz
tanecikleri nozuldan çıktıktan sonra da statik elektrik üretebilirler.
Basınç ve CO2
içinde, ekipman veya tank içinde bulunan yabancı malzemeler statik elektrik
oluşmasına ek katkıda bulunmaktadır.
İçinde yanıcı
özellikte malzeme bulunan ekipman, tank ve silo gibi kapalı hacimlerde
inertizasyon amaçlı olarak, kesinlikle CO2
yangın söndürme tüpleri kullanılmamalıdır.
Asla sıvı CO2
direk olarak kullanılmamalıdır.
CO2 nin gaz fazda kullanılması halinde bile, statik elektrik
üretilmesini engelleyecek önlemlerin alınması ayrıca tavsiye edilmektedir.